پذیرش آگهی و تبادل خدمات با کانال های و سایت های دیگر 09036503610      سال حمایت از کالای ایرانی مبارک باد      
کد خبر: ۱۷۸۷۹
تاریخ انتشار: ۱۷ مهر ۱۳۹۷ - ۰۲:۰۳
بررسی ۷۰ روزنامه منتشر شده ایران در ۱ مهر ۹۷ حاکی از آن است که از ۵۳ رسانه ای که از عکس حادثه بهره گرفته اند، ضمن استفاده محدود از عکسهای فجیع، غلبه نگاه حاکم در عکسها، انسانی بوده و به حمایت نیروهای مسلح از مردم و نیز به عوامل انسانی چون کودکان، زنان و... در حادثه توجه شده است.

بررسی ۷۰ روزنامه منتشر شده ایران در ۱ مهر ۹۷ حاکی از آن است که از ۵۳ رسانه ای که از عکس حادثه بهره گرفته اند، ضمن استفاده محدود از عکسهای فجیع، غلبه نگاه حاکم در عکسها، انسانی بوده و به حمایت نیروهای مسلح از مردم و نیز به عوامل انسانی چون کودکان، زنان و... در حادثه توجه شده است.

حادثه تروریستی داعش به رژه نیروهای مسلح در اهواز در حوالی ۹ صبح روز شنبه ۳۱ شهریور ۹۷ که به شهادت و زخمی شدن برخی از نظامیان و مردم منجر شد، در یک مهر ماه، واکنشهای رسانه ای گسترده ای از سوی مطبوعات و رسانه های چاپی به دنبال داشت.

در این گزارش تحلیلی، به بررسی این واکنشها از ابعاد مختلف محتوایی و تصویری اقدام شده که در ادامه می خوانید.

 

  • بررسی واکنش در تیتر اول

بررسی واکنشها به این حادثه در ۷۰ روزنامه نشان می دهد که از این بین ۴۴ روزنامه تیتر اول و ۱۱ روزنامه در تیتر دوم خود را به این حادثه اختصاص داده اند.

 

 

  • بررسی به لحاظ تغییر ساختار گرافیکی

۳۰ روزنامه در واکنش به این حادثه، ساختار گرافیکی خود را تغییر داده اند، به طوری که ۲ روزنامه این حادثه را به صورت تمام صفحه پوشش خبری و گرافیکی داده اند.

 

این در حالی است که نیم تای بالای چند روزنامه به طور اختصاصی به روایت تصویری تعلق یافته از این جمله «روزان» و «شروع» با یک عکس و «مردم سالاری»، «قانون»، «فرهیختگان» و «اقتصاد ملی» با چند عکس به این مهم پرداخته است.

 

  • واکنش به لحاظ ابعاد و نوع عکس

۴۶ روزنامه از عکس بزرگ،۵ مورد از عکس متوسط و ۱۱ مورد نیز از عکس کوچک بهره گرفته و ۴ مورد نیز از تصویرسازی عکسهای حادثه بهره گرفته اند. ۱۲ روزنامه از بیش از یک عکس در پوشش حادثه استفاده کرده اند. ۴ روزنامه نیز از عکس رژه نیروهای مسلح بهره گرفته اند. 

 

چند نکته در پوشش تصویری حادثه از سوی برخی مطبوعات قابل تأمل است؛ ترکیب عکس حادثه با عکسی از فیلم ماجرای نیمروز و استفاده کمتر از عکسهای فجیع (تنها در دو روزنامه از ۵۳ روزنامه). عکسهای فجیع، عکسهایی هستند که روح انسان را آزرده می کنند و در خصوص استفاده آنها در رسانه ها اختلاف نظر و دیدگاه وجود دارد.

از نکات قابل توجه در این  بررسی، توجه به نگاه انسانی در عکسهاست، به این معنی که عکسهایی که در آنها کودکان، زنان و مردم عادی حضور داشته اند  و نیز نگاه حمایتی نیروهای نظامی از مردم بیشتر از عکسهای مبتنی بر نظامیان صرف ، پوشش تصویری یافته است. نگاه کلی به عکسها عمدتاٌ انسانی بوده است.

به لحاظ دسته بندی انواع عکس اعم از عکسهای با سوژه متحرک مشتمل بر متحرک فیزیکی و غیرفیزیکی، ناگهانی، آرشیوی، تزئینی و فجیع ، عکسهای پوشش یافته در رسانه ها عمدتا از نوع سوژه متحرک بوده که از هر دو نوع آن یعنی فیزیکی و غیرفیزیکی بهره گرفته شده و غلبه با نوع فیزیکی است. چنانچه اشاره شد، استفاده از عکسهای فجیع نیز در کمترین سطح خود بوده اند. تنها یکی از رسانه ها که از عکس محمد جواد ظریف، برای اعلام موضع وزارت خارجه در برابر این حادثه استفاده کرده که از نوع عکسهای آرشیوی بوده است.

 

  • واکنش از منظر لوگو

همچنین لوگوی ۱۹ روزنامه به حادثه واکنش نشان داده و یا تغییر رنگ یافته یا از علامتی به نشانه عزا بهره گرفته اند.

 

  • بررسی مبتنی بر وضعیت ذکر منبع

بررسی وضعیت ذکر منبع در عکسها و تصویرسازیهای ساخته شده از عکسها نشان می دهد که در ۲۹ مورد بدون ذکر منبع، ۱۲ مورد نام خبرگزاری و نام عکاس به طور توأمان، ۲ موردفقط نام عکاس، ۶ مورد فقط نام خبرگزاری، استفاده عکس با لوگوی خبرگزاری ۲ مورد و ۱۵ مورد نیز عدم استفاده از عکس حمله بوده اند. در مجموع نشان می دهد که به جز ۱۵ رسانه ای که از عکس حمله در نیم تای بالای صفحه اول خود مرتبط با حادثه استفاده نکرده اند، ۲۹ مورد بدون ذکر منبع (۵۷ درصد) و ۲۲ مورد (۴۳ درصد) با ذکر منبع مورد استفاده قرار گرفته اند. گرچه بیش از نیمی از عکسها و تصویرسازیهای برگرفته از عکس، بدون ذکر خالقان و منتشرکنندگان این آثار منتشر شده اند ولی ذکر منبع در قریب به نیمی از آنها نشان می دهد ، فرهنگ ذکر منبع در حال اشاعه است و می توان به آینده آن امیدوارتر بود. هرچند در مراسم تجلیل از عکاسان خبری حادثه تروریستی اهواز که با حضور محمد سلطانی فر معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد برگزار شد ، گله مندی عکاسان در عدم ذکر نام آنها و نام رسانه مربوط در زمان پوشش خبری از سوی سایر رسانه ها، هنوز از لزوم فرهنگسازی در این خصوص حکایت دارد.

 


  • بررسی رابطه عکس کاور با پوشش تصویری مطبوعات از حادثه

بررسی عکس کاور یا همان عکس اصلی انتخابی توسط دبیر سرویس عکس برای هر مجموعه گزارش تصویری  منتشر شده توسط خبرگزاریها با رویکرد رسانه ها در استفاده از عکسها نشان می دهد که  بین این انتخاب و انتخاب مطبوعات، رابطه مستقیمی دیده نمی شود.

 

  • بررسی واکنشها به لحاظ لغوی

نتایج بررسی کلمات کلیدی مورد استفاده نشان می دهد که از کلمه اهواز ۲۶ بار، از کلمه ترور، تروریسم، تروریستها و تروریستی جمعاً ۲۳ بار، خون و خونین ۱۸ بار ، رژه ۱۲ بار، مردم ۷ بار و کور ۵ بار استفاده شده است.


 

در استفاده از اصطلاحاتی با ترکیب خون و خونین می توان به حادثه خونین، صبح خونین، رد خون، رژه خون، رژه خونین»، با ترکیب کور  می توان به  حمله کور، تروریسم کور و شلیک کور اشاره کرد.

اشاره به ساعت  مانند ساعت ۹ صبح ، کوی انقلاب ، اشاره به روز مانند: شنبه روز بدی بود، روز تلخ ایران، اشاره به ماه مانند: جنایت شهریور، اشاره به رابطه بین حادثه اهواز با حادثه کربلا، مانند: اهواز در غوغای طفلان و عباسها از دیگر موارد جالب در تیتر روزنامه ها بوده اند.

 

 

در یک جمع بندی، تداوم نگاه انسانی و غیرفجیع در پوشش عکس حوادث (تا حد ممکن)، استفاده از عکسها با ذکر منبع و خالقان آنها چه در قالب عکس و چه تصویرسازی برگرفته از عکس، استفاده از تغییر ساختار گرافیکی در روزنامه ها و  دقت در انتخاب کلمات در تیتر اول و دوم در پوشش حادثه مورد تأکید است.

همچنین توصیه می شود در پوشش حوادث به ویژه در روزنامه های تخصصی چون اقتصادی، ورزشی و...، از قابلیتهای لوگو برای اعلام همراهی و همدردی در حوادث تلخی چون حادثه اهواز بهره گرفته شود.

 

 

گزارش تحلیلی: احمد عامری

خبرنگار و فعال رسانه ای

 

انتهای پیام/


نویسنده:احمد عامری
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: