پذیرش آگهی و تبادل خدمات با کانال های و سایت های دیگر 09036503610      شهادت سردار سلیمانی تبریک و تسلیت       
کد خبر: ۳۰۴۳۳
تاریخ انتشار: ۲۱ آذر ۱۳۹۸ - ۱۵:۱۴
وقایع نگاری جشنواره سینماحقیقت؛
سیزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت، سومین روزش را پشت سر گذاشت و در یکی از بخش های رویداد، تعریف واژه "تماشاگر" در نظر فیلمسازان مخدوش می شود که مورد بررسی قرار می گیرد تا شاید در صورت ادامه بخش ویژه در سالهای آتی، آثاری متناسب با عنوان "کارآفرینی" بتوانند شانس حضور روی پرده سینماهای جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران را بیابند و نه آثاری که مخاطبانی از جنس دیگر را مد نظر قرار می دهند.

به گزارش پایگاه خبری گیتی آنلاین، مهمترین اتفاقی که سرخط خبرهای سومین روز سیزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت را به خودش اختصاص داد، تقدیم دستگاه ضبط صوت قدیمی و ارزشمند صدابردار نامدار اتریشی و همکار کارگردانانی همچون ورنر هرتزوگ، اریک اشپیتزر مالرین به "موزه سینمای ایران" بود که صبح روز چهارشنبه، 20 آذر ماه 1398 صورت گرفت و او در سخنانی از اهمیت دستگاه ضبط صوت اهدایی گفت که این وسیله ضبط همچنان کارآیی دارد، یک ویژگی مهمش امکان آسان باز و بسته کردن است و تنها دستگاهی است که همزمان با ضبط و رکورد امکان تعمیرش وجود دارد. من در برنامه‌ای که فاکس نیوز نام داشت با این دستگاه کار می‌کردم و در حضور محمد حمیدی مقدم دبیر سیزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت و عباس انارکی مدیر موزه سینمای ایران، دستگاه ضبط صوت مهمان خارجی برای همیشه در ایران به یادگار ماند تا از سوی اریک اشپیتزر مالرین، از کوشش های مستندسازان ایرانی در پی دو سال حضور پیاپی او به عنوان مدرس کارگاههای صدابرداری در جنجالی ترین رویداد سینمای مستند کشور و همچنین، خاورمیانه تقدیر به عمل آید.

در ادامه، به بررسی نُه فیلم اکران شده در روز سوم خواهیم پرداخت.

یکی از نکاتی که درباره فیلم های بخش مستندهای کارآفرینی جلب توجه می کند، حضور مستندهای تبلیغاتی و صنعتی در بخش مذکور است انگار که هیچ تفکیکی میان سه واژه "کارآفرینی"، "تبلیغات" و "صنعت" قائل نمی شوند بدین صورت، مخاطبان را به دو صورت "مصرف کننده" و "صنعتگر" در نظر می گیرند به طوری که به نظر می رسد در نظر هیات انتخاب، تماشاگران قصد خرید محصولی را به عنوان خریدار و قصد تولید کالایی را در جایگاه صنعتگر دارند در نتیجه، مستندها به دو شکل عمل می کنند:1 - قصد اقناع مصرف کنندگان برای خرید کالای تبلیغ شده در مستند و 2- آشنایی صنعتگر با روند ساخت یک محصول به منظور انتقال دانش تولیدی از راه بصری به صنعتگر دیگر، همانند آنچه که در فیلم مستند "پیکان" ساخته کامران شیردل در سال 1347 به نمایش گذاشته می شود و اثر فوق دارای هر دو جنبه "صنعتی- تبلیغاتی" است در صورتی که مخاطبان سینمای مستند در بخش مستندهای کارآفرینی در جستجوی هیچ یک از دو بخش نشان داده در بخش اعظم مستندها در سه روز گذشته نیستند و مستند خوش ساخت "آرزوهایت را زندگی کن" به کارگردانی حمید کوهپایی چندمین مستندی است که در چنین دامی می افتد و در انتها، هنگامی که نوشته "تهیه شده در روابط عمومی شرکت کویرتایر" به چشم می خورد، نگاه تبلیغاتی مستتر در اثر بیرون می زند و با وجود اینکه مستند حمید کوهپایی، موضوع "خلق سرمایه" برای ایجاد یک صنعت را بررسی می کند به دلیل اینکه در نهایت، ساز و کار تهیه مستند از درون نهاد سرچشمه می گیرد، تمام حرف ها در طرفه العینی باد هوا می شوند زیرا تمام آنچه که گفته شد، قرار است در یک جلسه تجاری با سرمایه گذاران آتی و شرکای صنعتی آینده به اشتراک گذاشته شود تا آنها را نسبت به سرمایه گذاری و شراکت در نهاد صنعتی مذکور اقناع نماید و اینگونه، جای خالی تعریف نشده برای مخاطبان در روند ساخت مستند مورد اشاره به وضوح قابل رویت است برخلاف مستند "خودکار" محمد ثقفی که می توان از انگشت شمار مستندهای واقعی کارآفرینی نامیدش و با نگاه به نبوغ تجارت و پشتکار به زندگی تولیدکننده خودکار بیک و مداد سوسمار می پردازد که اتفاقات غیرتجاری و غیرصنعتی موجب دوری او از تجارت و صنعت می شود هرچند دوباره با شوری صدچندان در میانه نهمین دهه زندگی خودش برمی گردد و صنعت جدید عطرهای قطع کوچک "بیک" را پایه می گذارد که صدای دلنشین "نصرالله مدقالچی" روی متن فرناز صالحی در کنار طراحی های سیاه قلم دیجیتالی بازنمای مهمترین رویدادهای زندگی علی اکبر رفوگران از عناصری هستند که از "خودکار" مستندی قابل اعتنا می سازد البته یکی از اشکالاتی که می توان به اثر وارد کرد، صحبت های شعاری و هیجانی علی اکبر رفوگران با موضوع دشمن، تحریم و ... در دقایق پایانی است که در صورت حذف سکانس مذکور، اثر می تواند به اثر بهتری تبدیل شود.

مستندهای "ایرانوود" رضا دانش پژوه و "شیب تند" لقمان خالدی، دو مستند دیگری هستند که در بخش مسابقه ملی در روز سوم به روی پرده نقره ای سالن شماره چهار پردیس سینمایی چارسو رفتند و با استقبال قابل توجه مخاطبان روبرو شدند به طوری که تماشاگران، هیچ صندلی را خالی نگذاشتند و "ایرانوود" به تلاش های پژمان دانشی می پردازد که قصد دارد با ترفندهای مختلف جذب سرمایه از جمله قرض سرمایه از اهالی روستا  فیلم دیگری بسازد که با چالش های فراوانی روبرو می شود و در طول فیلم، تماشاگران شباهت های او را با کوئنتین تارانتینو فیلمساز شهیر آمریکایی درمی یابند بدین شکل که هر دو محصول اندوخته های سینمایی و زیستی خودشان در مسیر تجربه گرایی هستند و می توان موضوع عدم حمایت از مستندسازان شهرستانی را نقطه مشترک سازنده و سوژه مستند " ایرانوود" تلقی کرد که از راه زبان تصویری مستند به مخاطبان عرضه داشته شده است.

ایراد عمده "ایرانوود" عدم پرداخت مناسب روایت است و شخصیت "پژمان دانشی" می تواند خمیرمایه خوبی برای هر نوع روایتی درباره مشکلات فیلمسازی باشد هرچند باید رویکرد درست را برگزید که از آنجا که بخشی از صحبت های شخصیت اصلی از کلیشه ها در نمی گذرد، در دقایقی توجه مخاطبان به خودش را از دست می دهد و نمی تواند آنچنان که باید روی آنها تاثیر بگذارد.

مستند دیگر "شیب تند" نام دارد که به تهیه کنندگی احسان علیخانی مجری برنامه تلویزیونی "ماه عسل" و مسابقه استعدادیابی "عصر جدید" تولید شده که در سالهای اخیر به حوزه تهیه کنندگی فیلم های سینمایی و مستند روی آورده است و "شیب تند" ساخته دیگری از او به کارگردانی لقمان خالدی با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که چالش یک روستا در مواجهه با دو سنگِ کُشنده بر فراز روستایشان را به تصویر می کشد و ناامنی روانی که برای روستاییان ایجاد می کند و رفته رفته از یک مسئله ساده که با راه حلی کوچک قابل حل است، مشکلی عمیق و چندلایه رخ می نماید که حتی ممکن است نسل های بعدی دو خاندان را تحت تاثیر قرار بدهد و تبدیل به نزاع های قومی و قبیله ای شود به صورتی که حضور دوربین و مستندساز حتی در جایگاه تعریف نشده یک مصلح اجتماعی برای هنرمند نمی تواند در روند حل مشکلات دو خانواده و در ادامه، روستا تغییری ایجاد کند و در پایان، همچنان، سایه سنگ ها بر سر روستا سنگینی می کند تا شاید روزگاری نه چندان دور، خدای ناکرده، سایه سنگ ها به سایه مرگ ها تبدیل شود.

تصویربرداری سرکیو مسگری و موسیقی مسعود سخاوت دوست در کنار نگاه پرسشگرانه کارگردان "شیب تند" از مستند پیش رو، فیلمی قابل دفاع می سازد که حتی می توان با ارجاع به احتمالات، از شانس آنها برای کسب جایزه سخن راند.

از آثاری که در سومین روز به نمایش درآمد، نمایش آثار احمد ضابط جهرمی شامل پنج اثر با نام های "مجموعه چتر سبز: نغمه های بهاری"، "نخل جهرم"، مجموعه کشتی کویر: نوبند"، "قهرمانی" و "موسیقی چوپانان تالش" است که نگرش مردم شناسانه مستندساز پیشکسوت سینمای ایران در آنها مشهود است و از ممیزه های آثار نمایش داده شده می توان به گفتار متن های همسو با تصاویر و موسیقی، استفاده از موسیقی های متن در راستای ماهیت روایت از قبیل موسیقی سنتی ایرانی، موسیقی ایرانی در تلفیق با موسیقی غربی و همچنین، موسیقی ضربی زورخانه ای و قاب بندی های زیبا و حساب شده اشاره کرد و نمایش آثار احمد ضابط جهرمی در سیزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت پیش درآمدی بر آیین نکوداشت او و یک مستندساز کارکشته دیگر، منوچهر طیاب است که قرار است در روز پنج شنبه، 21 آذر ماه 1398، ساعت 18 در سالن شماره دو پردیس سینمایی چارسو از سالها فعالیت مستمر آنها در عرصه سینمای مستند تجلیل شود البته لازم به ذکر است که نمایش آثار منوچهر طیاب به بعد از تجلیل از ایشان موکول شده است.

از نکات جالب توجه نمایش پنج مستند از احمد ضابط جهرمی، مشارکت شبکه های مختلف سیمای جمهوری اسلامی ایران در روند تولید آثار او است که انگار چنین وظیفه ای در سالهای گذشته از دوش شبکه های مختلف برداشته و تنها به شبکه مستند سیما سپرده شده است تا بار همه آنها را به دوش بکشد و از اصلی ترین دلایلی باشد که مستندسازان از عدم حمایت ها سخن می گویند از اینرو، در صورتی که شبکه های مختلف دوباره چتر حمایتی خودشان را بر سر مستندسازان بگسترند، می توان شکوفایی روزافزون سینمای مستند ایران را به تماشا نشست و دیگر مستندسازی همچون رضا دانش پژوه لب به گلایه از اختلاف بین ابعاد حمایت از هنرمندان تهرانی و شهرستان های دیگر نگشاید.

سیزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» طی روزهای 18 تا 25 آذر ماه 1398 به دبیری «محمد حمیدی‌مقدم» در پردیس سینمایی چارسو شهر تهران برگزار خواهد شد.

 

خبرنگار گیتی آنلاین: فرزاد جمشیددانایی

نویسنده:
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: