پذیرش آگهی و تبادل خدمات با کانال های و سایت های دیگر 09191910422      
کد خبر: ۳۴۳۵۷
تاریخ انتشار: ۲۱ تير ۱۳۹۹ - ۱۷:۱۷
احسان سلطانی
از دهه 1350 شمس تاکنون افسانه سازی مخربی بر سر نرخ ارز و سرکوب قیمت ها انجام شده که نشان می دهد درک جمعی دقیقی بر سر این متغیرهای مهم به دست نیامده است.
شوکهای قیمت نفت هر چند که درآمدهای ارزی کشورهای صادرکننده نفت را بالا می برد، اما در سوی دیگر ماجرا منجر به افزایش بهای مواد خام و اولیه و کالاها در جهان و تا حد قابل توجهی کاهش تاثیر افزایش قیمت نفت می شود.

در دوره ۵۶-۱۳۵۰ شاخص قیمت جهانی کالاهای انرژی ۵۲۵ درصد و در مقابل کالاهای غیر انرژی ۱۱۵ درصد و طلا ۲۶۲ درصد بالا رفت که نظر به حجم گسترده واردات منجر به نرخ تورم ۱۲۳ درصد در ایران شد.

در دهه هشتاد شمسی شاخص قیمت جهانی کالاهای انرژی ۲۸۰ درصد و در مقابل کالاهای غیر انرژی ۱۷۰ درصد و طلا ۴۱۰ درصد بالا رفت که منجر به نرخ تورم ۲۷۰ درصد در ایران شد.

عامل کلیدی تورم زای دیگر رشد قارچ گونه بانکها و موسسات مالی خصوصی در نیمه اول دهه پنجاه و دهه هشتاد شمسی است که با سفته بازی و دلالی در بازار زمین و مسکن به تورم دامن زدند.

همبستگی تورم در ایران با قدرت ریال (در برابر ارزهای خارجی) نشان می دهد که بر خلاف اعتقاد ایدئولوژیک نئولیبرال های داخلی به تئوری های پولی، اقتصاد ایران که به صادرات منابع خام و اولیه و واردات کالاهای نهایی مصرفی و سرمایه ای وابسته است، به واسطه صرف دستکاری قیمتها قابل اصلاح نیست.

در دوره های شوک قیمت نفت، کاهش ارزش دلار رخ می دهد که برای مقابله با تورم، قیمت دلار باید کاهش پیدا کند و در صورت افزایش قیمت دلار، تورم بسیار بالا ایجاد می شود. در نیم قرن گذشته معمولا ارزش پول ملی (در برابر قدرت خرید داخلی و خارجی) کاهش یافته است.

نیم قرن است که اقتصاد ایران دچار «مارپیچ افزایش نرخ ارز>افزایش نرخ تورم>افزایش نرخ ارز» شده است. اجرای نسخه نئولیبرال اقتصادی شوک ارزی به منظور تامین منافع ائتلاف غالب (خصولتی ها و بخش خصوصی وابسته و آویزان به قدرت) و در سوی دیگر اخذ مالیات تورمی از عامه مردم انجام می شود.

تجربه ابرشوک ارزی سال ۱۳۹۷ نشان می دهد که حداقل ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رانت افزایش نرخ ارز با افزایش ۲ تا ۳ برابری قیمت فروش (متناسب با نرخ ارز) بنگاه های خصولتی-رانتی صنعتی و معدنی خلق شد و در سوی دیگر عامه مردم با سرکوب دستمزدها غارت شدند.

نکته کلیدی که محفل رسانه ای نئولیبرال با دانش اقتصادی پایین از آن غفلت می کند این است که در شرایط تثبیت نرخ ارز و کاهش ارزش دلار (نظر به تورم بالای جهانی)، عملا ارزش ریال بالا می رود.

در صورتی که دولتها در نیمه اول دهه پنجاه و دهه هشتاد شمسی اقدام به افزایش قیمت ارز می کردند، اقتصاد ایران با ابرتورم روبرو می شد.

منبع: اندیشکده تحریریه
نویسنده:
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: