پذیرش آگهی و تبادل خدمات با کانال های و سایت های دیگر 09191910422      پایگاه خبری گیتی آنلاین نمایندگی استانی می‌پذیرد  09191910422       پایگاه خبری گیتی آنلاین خبرنگار می‌پذیرد  09191910422       
کد خبر: ۴۰۵۳۶
تاریخ انتشار: ۰۸ تير ۱۴۰۰ - ۱۲:۱۵
گزارشی متفاوت از گیتی آنلاین ؛
اگر چه امور اجرایی مربوط به دفن مردگان این روزها توسط شهرداری ساماندهی شده است اما تعداد زیادی زندگی خود را فارغ از کانال‌های رسمی با ارائه‌ی خدماتی نظیر فروش گل، فروش آب، خواندن قرآن و دعاخوانی و یا از طریق تکدی‌گری در قبرستان تأمین می‌کنند.

محمد حقیقی راد - این روزها اگر قصد رفتن به مزار عزیزی را داشته باشی با تعداد زیادی از افراد روبه رو می‌شوی که که امورات شان به‌واسطه دفن مردگان در این مکان می‌گذرد و در این ایام کرونا که از هر سوی شهر نوای حضرت عزرائیل به گوش می رسد در شهر مردگان و در میان صدای گریه و شیونِ آن‌ها که عزیزی را از دست داده‌اند و برای دفن او به باغ فردوس کرمانشاه(مزار شهدا) آمده‌اند کم‌کم می‌توان آنها را مشاهده کرد، یکی دعا به دست است و دعا می‌خواند، دیگری گالن‌های آب را بر دوش می‌کشد و با صدای بلند از بازماندگان می‌خواهد از وی آب بخرند، دیگری گلاب و گل می‌فروشد و این چرخه رونق زیادی دارد.

اگر چه امور اجرایی مربوط به دفن مردگان این روزها توسط شهرداری ساماندهی شده است اما تعداد زیادی زندگی خود را فارغ از کانال‌های رسمی با ارائه‌ی خدماتی نظیر فروش گل، فروش آب، خواندن قرآن و دعاخوانی و یا از طریق تکدی‌گری در قبرستان تأمین می‌کنند.

براساس روایات و سخنان بزرگان دینی پنجشنبه و جمعه هر هفته فرصت مناسبی است تا یادی از اموات کنیم. از همین رو سیل جمعیت در پایان هفته راهی قبرستان ها می شوند تا فاتحه و نذورات برسر قبر از دست رفتگانشان انجام دهند.

باغ فردوس(مزار شهدا) به عنوان گورستان های کلانشهر کرمانشاه پنجشنبه ها و جمعه ها میزبان جمعیت قابل توجهی است، اما برخی از این افراد که رهسپار این مکان می شوند برای به دست آوردن معیشت شان راهی این محیط می شوند و از کنار قبرها امرار معاش می کنند، افرادی که به هزار امید خودشان را به این مکان می رسانند و لابه لای قبرها قدم می زنند تا کسب درآمدی داشته باشنداما در این چرخه که بازار داغی دارد حضور افراد دعاخوان میانسال که از قیافه‌شان مشخص است به نوعی با اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کنند حکایت دیگری دارند، این افراد که کتاب کوچک دعایی در دست دارند بخش قابل توجهی از فعالان اقتصادی باغ فردوس را تشکیل می‌دهند که البته ارائه‌دهنده هیچ خدمتی نیستند اما بیش از همه برای دریافت پول متوقع هستند و زمانی که مرده‌ای را برای دفن می‌آورند به صورت جمعی در محل دفن او حاضر می‌شوند.

در گزارش پیش رو نگاهی انداخته ایم به این افراد که چشم شان به آخر هفته هاست که به بازماندگان باغ فردوس مراجعه کنند تا بتوانند نانی برای خود تهیه کنند، که در ادامه می خوانید:


«سه پنج روزه که بوی گل نیامد، صدای چهچه بلبل نیامد»

این قطعه را چنان غم‌انگیز با نوای محزون می نوازد که اشک از دیدگان همه آن‌هایی که رخت سیاه بر تن دارند و به تازگی عزیزشان را به خاک سرد سپرده‌اند، جاری می‌شود. اما دیگر ادامه نمی‌دهد. این بخش کوتاه تنها تبلیغ کارش است. کارت ویزیت را بین عزاداران پخش می‌کند تا برای برگزاری مراسم‌ خود با او تماس بگیرند.

این‌جا «باغ فردس» است؛ بزرگ‌ترین قبرستان غرب کشور در کرمانشاه که حالا با ازدحامی بی سابقه روبه‌رو است؛ ازدحامی که باعث رونق کسب‌وکار در سرزمین اموات شده است.

با این که تصویر تابلو بزرگ باغ فردوس درباره ممنوعیت استفاده از ادوات موسیقی در روزهای اخیر در فضای مجازی پخش شده است اما هنوز هم نی‌نوازان زیادی با نی‌ها، قطعه به قطعه را طی می‌کنند و دنبال مشتری می‌گردند.

«آقا اگر بخواهیم برای مراسم ما روز دوشنبه بیایی ونی بزنی، چه‌قدر می‌گیری؟»

این را که می‌پرسم، مرد نی‌زن فوری لباسش را صاف می‌کند، کارتی از جیبش بیرون می‌آورد و می‌گوید: «هر یک ربع، ۴۰۰ هزار تومان. اگرخواستید، تماس بگیرید. این کارت ویزیت من است.»

نی‌نوازها اما تنها افرادی نیستند که با گشتن در بین قبرها و میان عزاداران، مشتری‌های خود را پیدا می‌کنند.

ازدیاد جمعیت اموات براثر بیماری کووید-۱۹ باعث رونق کسب و کار در قبرستان‌ها، به ویژه در باغ فردوس شده است. غیر از دکه‌های متعدد گل‌فروشی که از چند کیلومتری در اصلی آرامستان، در گوشه گوشه مسیر به چشم می‌خورند، افرادی هم برسرمزارها با دستگاه پز، بیعانه وسفارش گل وگل‌دان بالای قبر را از بازماندگان متوفی می‌گیرند.

قرآن خوان‌ها، مداحان و فلوت نوازان هم دور و اطراف قطعه‌های جدید می‌گردند و به صاحبان عزا پیشنهاد خواندن یک نوحه سوزناک، نواختن نی غریبانه و خواندن سوره‌های «یاسین» و «الرحمن» را می‌دهند. غیر از آن‌ها، افرادی هم برای سفارش سنگ قبر میان خانواده‌های متوفی می‌آیند و کارت ویزیت می‌دهند؛ افرادی که کارگاه‌هایشان دورتر از باغ فردوس است. با موبایل‌ خود نمونه کار نشان می‌دهند و سفارش می‌گیرند، با دستگاه پز کوچکی که همراه دارند، بیعانه دریافت می‌کنند و بعد از نصب سنگ، برای سفارش دهنده عکس می‌فرستند و شماره کارت می‌گذارند که مابقی دستمزدشان را بگیرند.

«سپیده» که به تازگی پدر بزرگش فوت کرده و در تکاپو برای تدارک مراسم شب چهلم است، می‌گوید: «شیوع ویروس کرونا شکل برگزاری مراسم را متفاوت کرده است. پیش‌تر کسی به مراسم باغ فردوس اهمیت نمی‌داد. معمولا خودمانی‌ها در روز چهلم به باغ فردوس می‌رفتند و بعد مسجد یا تالاری برای میهمان‌ها گرفته می‌شد. اما الان همه مراسم در همان قطعه برگزار می‌شود. به خاطر همین کاسبی در باغ فردوس رونق گرفته است.»

سپیده هم با اشاره به برگزاری مراسم چهلم پدربزرگش سر مزارش می‌گوید: «چون مراسم ما به خاطر کرونا فقط سر قطعه در باغ فردوس است، پدرم برای مراسم چهلم پدربزرگم به مداحان خوش صدایی که شماره ان را داشن زنگ که یکی از آن‌ها شماره قطعه پرسید تا اگر از قطعه‌های قدیمی وگران است، بیاید واطمینان پیدا کند که از عهده پرداخت دستمزد سنگین او برمی‌آییم. بعد از این‌که مطمئن شد، گفت قیمت کارش یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است و با فلوت ونی، یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان می‌شود. دومین نفر بعد از گرفتن شماره قطعه و اطلاعات گفت حق ویزیت من از سه میلیون تا شش میلیون تومان است اما اگر کسی بگوید این رقم برایش سنگین است، یک چیزی از آن کم می‌کند و با پدرم به نتیجه رسیدیم که باید از مداحان ۳۰۰، ۴۰۰ هزار تومانی باغ فردوس استقبال هم بکنیم.»

جوان ژنده‌پوشی که قرآنی به دست دارد، در قطعات تازه، بر سر مزارهای تازه درگذشتگان، کنار خانواده‌های عزادار می‌نشیند و شروع به خواندن یاسین و الرحمن می‌کند. بعد با صدای بلند فاتحه می‌خواند و از خانواده‌های داغ‌دیده طلب روزی می‌کند.

« علی اشرف» پیرمردی است که لابه لای قبرها در حال عبور است و مدام به جمعیت که اطراف قبرها جمع شده اند نگاه می کند تا ببیند نذوراتی پخش می شود، در این خصوص می گوید:« در محله ملاحسینی کرمانشاه مستاجرهستم، به دلیل ناتوانی نمی توانم کار کنم، اما خداروشکر4فرزند دارم که هر کدامشان به انداز توانشان به من کمک می کنند، با این وجود هزینه زندگی بالاست و هر کدام از فرزندانم زندگی جداگانه ای دارند، من نیز برای اینکه بخشی از هزینه های مواد غذایی ام را کاهش دهم آخر هفته ها به بهشت زهرا می آیم و نذورات که مردم توزیع می کنند را جمع آوری می کنم.»

این پیرمرد که یک گونی در دست دارد و مقداری میوه در داخل آن جمع کرده است در پاسخ به این سوال که افرادی مانند شما در باغ فردوس زیاد است؟ می گوید:« بعضی اوقات در مراسم های خاص افرادی بیشتر که همانند من هستند دربهشت زهرا حضور دارند، مراسم هایی مانند آخر پنچشنبه سال، شب های احیا، اولین روز سال نو و... که بخش نذرات بیشتر از روزهای دیگر سال است، اما افرادی که دائم آخر هفته ها به بهشت زهرا بیایند 100تا300 نفری می شوند.»

او که ناگهان چشمش به پسر بچه ای افتاد که در حال پخش شکلات است، به سرعت خودش را به او می رساند و از ما فاصله می گیرد.

در حالی که از بلوار های پهن و سرسبز باغ فردوس عبور می کردم، این بار چشمم به خانمی افتاد که به همراه دو فرزند کوچکش روی زمین نشسته بود ، از ظاهری که داشت متوجه شدم او نیز از آن دسته افرادی است که برای جمع آوری نذورات به این مکان آمده است، وی که خود را «قجر» معرفی می کند، می گوید:« شوهرم کارگر ساده است و زندگی معمولی در محله اریاشهر (سجادیه) که در همجواری باغ فدوس داریم، از همین رو هر ازگاهی به همراه دو فرزندم به این مکان می آیم تا هم نذوراتی جمع آوری کنیم و هم اینکه اوقات فراغت مان را در این محیط بگذرانیم.»

او معتقد است:« بیشتر نذورات در قطعات جدید پخش می شود، چرا که افرادی که به تازگی عزیزانشان را از دست داده اند مدام به مزار شان می آیند و اقدام به پخش نذورات می کنند، اما قطعات قدیمی چون چندین سال از فوت شان گذشته بازماندگان شان کمتر به این مکان مراجعه می کنند.»

وی درپاسخ به این سوال که بیشتر چه نوع نذوراتی در این محیط توزیع می شود؟ می گوید:« در ایام تابستان بیشتر میوه و در فصل زمستان غذاهای گرم مانند آش، سوپ، عدسی، خوراک لوبیا و.... توزیع می شود؛ البته برخی مواد غذایی مانند کیک یزدی، حلوا و خرما که در همه ایام سال توزیع می شود.»

«قجر» در ادامه می افزاید:« گاهی اوقات میوه و شیرینی طول یک هفته خودم و فرزندانم را در این محیط جمع آوری می کنم اما متاسفانه بخاطر این مریضی کرونا نذورات و خیرات کم شده و مردم ما را به چشم کرونایی نگاه می کنند و کمتر به ما کمک میکنند.»

ازدیگر افرادی که در این محیط اقدام به اشتغال زایی می کنند قرآن و نماز خوانان هستند، این افراد که بیشتر میانسال اند در میان قطعات باغ فردوس در حال پرسه زدن هستند و به محض اینکه مشاهده کنند که فردی در کنار قبر نشسته و در حال خواندن فاتحه است به سراغ او می روند و با پیشنهاد خواندن جزیی از قرآن و نماز های قضا در قبال مبلغی از بازماندگان آن مرحوم برای خود درآمدزایی می کنند.

یکی از این افرادی که در باغ فردوس قرآن خوانی می کند و از این طریق در آمد زایی دارد، «یاسین» است؛ او با لهجه شیرین لکی می گوید:« چه کاری بهتر از این برای فردی با سن وسال من که هیچ هنر و سرمایه ای ندارم و تنها به واسطه قرآن خوانی که از نوجوانی از خانواده ام به یاد برده ام می توانم درآمدزایی کنم و هم ثوابی ببرم.»

او در پاسخ به این سوال که درباره اینکه چه تعداد افراد همانند شما در باغ فردوس مشغول به این کار هستند؟ می گوید:« 40 تا 50 نفر در این مجموعه قرآن و نماز خوانی برای اموات می کنند، اما همه این افراد همیشه در بهشت زهرا حضور ندارد و تنها افرادی که به شکل ثابت در این مجموعه بین قطعات حضور دارند 10 نفری می شوند.»

او نرخ فعالیت اش را این طور بیان می کند:« برای قرائت چند آیه قرآن که کمتر از 10 دقیقه ای طول بکشد هر چقدر بازماندگان پرداخت کنند مشکل ندارد، اما برای یک جز قرآن 10 هزار تومان و برای هر نماز قضا2هزار تومان دریافت می شود، که بیشتر افراد تمایل دارند چند جزقرآن برای اموات شان قرائت شود.»

از دیگر افرادی که در روزهای پنجشنبه و جمعه خودشان را به باغ فردوس می رسانند نقاشان هستند، رنگ زنها این بار برعکس دیگر افراد شاغل در بهشت زهرا به قطعات قدیمی تر مراجعه می کنند تا قبرهایی که به مرور زمان مشخصاتشان پاک شده اند را بازنویسی کنند.

«نصرت» یکی از این نقاشان است که در این خصوص می گوید:« اگر روزانه 10 نفر هم در باغ فردوس 20 قبر را بازنویسی کنند چندین سال طول می کشد که این کار انجام شود، البته مجددا قبرهای بازنویسی شده بعد از چند سال نیازبه بازنویسی دوباره دارند، به همین خاطر شغل رنگ زن ها در بهشت زهرا خوب است.»

او در خصوص قیمت رنگ زنی و بازنویسی مشخصات قبر می گوید:« بستگی به قبر ها دارد اگر قبر کوچک باشد که از نوشته های کمتر استفاده شده باشد 20 هزار تومان دریافت می کنیم، اما اگر قبربزرگ و از نوشته های زیاد برخوردار بود آن وقت 50هزار تومان هزینه آن می شود.»

این رنگ زن در ادامه صحبت هایش می افزاید:« در گذشته بازار ما بهتر بود، چرا که مردم بخاطر کرونا و برای کاهش هزینه خودشان دست به کار می شوند و با یک قلم و کمی رنگ اقدام به پر رنگ کردن نوشته های سنگ قبرها می کنند، اما با این وجود هستند افرادی که این کار را به ما رنگ زن های سنگ قبرها می سپارند.»

در درب ورودی و محوطه باغ فردوس گل فروشانی به چشم می خورند که در گوشه ای از باغ فردوس بساط گل شان را به نمایش خودروهای عبوری گذاشته اند.

گل فروشانی که با سن و سال متفاوت در پایان هفته به دنبال منبع درآمد از فروش گل های شان هستند؛ اما برخی معتقد اند که این افراد گل ها را از روی قبرها به سرقت می برند و مجددا به افراد دیگر با قیمت پایین تر می فروشند یا به جای گل های پر پر شده به مشتریانشان می فروشند.

در این میان «محمد» یکی از این گل فروشان است که 17سال دارد، می گوید:« کمتر پیش می آید همکارانم دست به سرقت گل ها در باغ فردوس بزنند و آن ها را پرپر کنند و مجددا به فروش برسانند.»

او برای اثبات حرف هایش این طور می گوید:« دلیل نخست اینکه از زمانی که مشتری گل را می خرد و به روی قبر می گذارد تا آن فرد متخلف آن را پیدا کند و مجددا به فروش برساند گل سرقتی از بین خواهد رفت، دلیل دوم بر می گردد به حضور نیروهای امنیتی که در مجموعه باغ فردوس مستقر هستند و مدام در حال گشت زنی هستند و با به سرقت رفتن گل و دیگر اشیا مقابله می کنند و دلیل سوم برمی گردد به اینکه گل ارزش مالی زیادی ندارد که فروشند بخواهد در آن حیله گری کند و تنها علت ارزان فروشی آن این است که افرادی که در کنار جاده گل می فروشند اجاره مغازه نمی دهند و اینکه حجم فروش شان بالاست و سود کمتری دریافت می کنند.»

در بین این گل فروشان هستند افرادی که شیشه هایی در دست دارند که مجتوای داخل آن را گلاب معرفی می کنند که در واقع آب است و به جای گلاب به رهگذران می فروشند، از سوی دیگر هستند افرادی که در بین قطعات رفت و آمد می کنند و اگر جمعیتی را دور یک سنگ قبر ببیند اقدام به گلاب پاشی به روی قبر می کنند تا از بازماندگان پولی طلب کنند.

یکی از این گلاب ریزان که نمی خواهد نامش درج شود به خبرنگار ما می گوید:« کار گلاب ریزی به روی سنگ قبرهای کار کاملا تخصصی است، چرا که باید بدانید چه زمانی و برای چه کسانی اقدام به گلاب ریزی به روی قبر اموات شان کنید، برای نمونه اگر اطراف قبر خانم ها باشند آن وقت فرصت مناسبی است و در مرحله بعد باید سن فوت شده را از روی قبر خواند اگر فوت شده جوان باشد آن وقت باید دست به کار شده سنگ تمام گذاشت، این کار باعث می شود تا احساسات بازماندگان را جریحه دار کرد و آن وقت دست به جیب شوند و پول خوبی برایمان در نظر بگیرند.»

او از این شغلش راضی به نظر می رسد و از مراجعه کنندگان به بهشت زهرا ممنون است که توجه به افرادی می کنند که در این مجموعه کسب درآمد می کنند.

برای اینکه بدانیم، چه نذوراتی برای اموات مان مناسب است،اکثر مراجع تقلید و کارشناسان مذهبی در این باره معتقد ند: بزرگان دین براین باور هستند که برای اموات مان باید دعا کنیم بخصوص بعد از نماز یومیه و به ویژه در مکان های زیارتی بسیار سفارش شده است.

در روایات آمده است که ارواح مؤمنان هر جمعه، به آسمان دنیا در برابر خانه ها و منزل هاى خود مى آیند و با صداى غمناکى ندا مى دهند که اى خانواده ما، اى فرزندان ما و اى پدر و مادر و خویشان ما به ما مهربانى کنید، از اموالى که در دست ما بود (و اکنون در اختیار شماست) با دادن نذورات برای ما اقدام کنید.

به نقل از مرحوم علاّمه مجلسى امام صادق(ع) می فرماید :«در هر شب براى فرزند خود و در هر روز، براى پدر و مادر خود، دو رکعت نماز مى خواندند.»

پس اگر احتمال می دهیم که اموات تان حقی واجب مانند خمس، زکات و ... دارند آن را ادا کنیم. البته در این بین اطعام دادن به فقرا، دستگیری از دیگران بسیار توصیه شده است واگر از ثلث اموال میت باقی مانده، آن ثلث را برای امور عام المنفعه و خیریه خرج کنیم.


«پایگاه خبری گیتی‌آنلاین درباره صحت یا رد ادعاها قضاوتی ندارد و مسئولیتی نمی‌پذیرد»
نویسنده:محمد حقیقتی راد
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: