پذیرش آگهی و تبادل خدمات با کانال های و سایت های دیگر 09191910422      پایگاه خبری گیتی آنلاین نمایندگی استانی می‌پذیرد  09191910422       پایگاه خبری گیتی آنلاین خبرنگار می‌پذیرد  09191910422       
کد خبر: ۴۹۷۳۵
تاریخ انتشار: ۰۵ تير ۱۴۰۱ - ۱۴:۰۰
گزارش :
گیتی آنلاین - کرمانشاه - ورزش باستانی ایران که آن را به نام ورزش زورخانه ای می شناسیم،علاوه بر اینکه ورزشی جهت نیرومندسازی و آمادگی جسمانی است،فعالیتی جهت پرورش روح و معنویات می باشد.
ورزش باستانی ایران که آن را به نام ورزش زورخانه ای می شناسیم،علاوه بر اینکه ورزشی جهت نیرومندسازی و آمادگی جسمانی است،فعالیتی جهت پرورش روح و معنویات می باشد.
ورزش باستانی نمادی از ورزش مقدس ایرانیان شناخته می‌شود، به گفته گزنفون:《ايرانيان اقسام دانستنی های ورزشی را فرا می گرفتند و چون تمام این مراحل را می گذراندند به خصال پهلوانی متمایز می گشتند و آنان را گردک یعنی جوان گرد می نامیدند ...》
در گذشته وحتی الانم ورزش زورخانه تنها ورزشی برای تناسب اندام و قدرت نیست بلکه وسیله ای برای ارتباط معنوی با خداست.
زورخانه که محل ورزش باستانی مقدس ایرانیان و جایگاه زور و قدرت است،مکانی است که درآن کشتی گیران تحت تعلیم و تعلم قرار می‌گیرند.
و درآن ورزشکاران یا باستانی کاران در آن ترکیبی از حرکات چرخشی دراویش که همراه با ضربات آهنگین و وزنه های چوبی سنگین در داخل گود انجام می دهند.
به گفته یکی از ورزش کاران این رشته باستانی،این ورزش ما را هرچه بیشتر به خدا نزدیک تر میکند، به اعتقاد او ورزش باستانی زورخانه است که حتی نیروی ورزش کاران رشته کشتی را تامین می کند،و می گوید کشتی ایران هرچه دارد از گود زورخانه دارد، و بنظر این باستانی کار حتی با وجود بین المللی بودن رشته کشتی ، در مقایسه با ورزش باستانی، ورزشی کسل کننده و خسته کننده می باشد.
بر پایه تاریخ، زورخانه در حدود هفتصدسال پیش بوسیله محمود ملقب به پوریای ولی که ظاهرا از مردم خوارزم بوده به صورت امروزی بازسازمانده ای شد.

پیداش زورخانه بر می‌گردد به زمانهای به زمان های خیلی قدیم که جنگ های تن به تن انجام می شد ، در ورزش باستانی ادوات کاربردی، الهام گرفته شده از ادوات جنگی است، مثلا <میل> صورت تغییر یافته گرز است،<کباده> همان (کمان) است ، <سنگ زورخانه > همان سپر است، و <طبل زورخانه> یادآور طبل جنگی یا همان کوس است و گود زورخانه محلی برای پرورش تن و روح اما در این میان خواندن اشعار هم حکم همان رجز خوانی میادین جنگ را به خوبی ایفا کرده است با این تفاوت در اشعار رجزخوانی هدف ترساندن حریف و غلبه بر او بوده،اما در اشعار زورخانه ها هدف القای توان و ونیرو به ورزشکاران است با چاشنی پند و اندرز در مسیر غلبه بر نفس است،( مرشد در زورخانه حکم صوفی یا عارف دارد).

آداب ورزش زورخانه ای: 
ورزش باستانی در بین ورزشکاران به احترام و ادب معروف می باشد،به طور مثال تمای حرکات با اجازه از سادات و پیشکسوتان زورخانه که به رخصت گرفتن معروف است انجام می شود. شعار ورزش باستانی پرورش روح و جسم است به طوری که شیعیان معتقدند که زورخانه مسجد دوم شیعیان است،یکی دیگر از اصلی‌ترین آداب زورخانه این است که ورزشکاران باید مواردی را از قبیل (فروتنی و از خود گذشتگی-مروت-مردانگی-سفره داری-پاکیزگی-کمک به فقرا و تنگدستان و دیگر صفات شامل پهلوانی) را رعایت کند.

حرکات و آداب در ورزش زورخانه ای: 
ورود به گود در ورزش زورخانه ای آدابی مخصوص دارد. به این ترتیب که ابتدا ورزشکاران در زورخانه به ترتیب کسوت و در مسابقات با نظر مربی وارد میشوند و به ترتیب مراحل زیر انجام میشود:

رخصت قبل از ورود به گود

زمین بوسی

ورود به گود

برداشتن تخته شنو

جرگه زدن و کنده زدن ( سلام باستانی )

شنو رفتن

نرمش پشت تخته

میل گیری

پا زدن

دعا کردن

كباده زدن

سنگ گرفتن

چرخ زدن (ورزشکار دو تا دستان خود را کاملاً باز کرده و علاوه بر چرخیدن بر دور خود یک دایرهٔ بزرگ به جهت عقربه‌های ساعت هم تشکیل می‌دهد. زمان چرخ معمولاً بین یک دقیقه تا سه دقیقه است.)
میل بازی (ورزشکار دو تا میل به وزن یک تا دو کیلو را بلند کرده و آن‌ها را با حرکات نمایشی به هوا پرتاب کرده و دوباره آن را می‌گیرد.)
 

ورزش زورخانه‌ای هم مانند برخی از ورزش‌ها مثل کاراته و کونگ فو ورزشکاران بر اساس رتبه‌ای که دریافت می‌کنند حرکات را به نوبه خود انجام می دهند.

ساختمان زورخانه: زور خانه بیشتر در کوچه پس کوچه شهر ساخته شده است، در باره خصوصیات آن اینگونه است که بام آن به شکل گنبد و کف آن گودتر از کف کوچه است ، درب آن کوتاه و هرکی باید وارد زورخانه بشود باید خم بشود. 
می گویند که در زورخانه را از این رو كوتاه می گیرند كه ورزشكاران و كسانی كه برای تماشا به آنجا می روند به احترام ورزش و ورزشكاران و آن مكان خم شوند. این در به یك راهروی باریك با سقف كوتاه باز می شود و آن راهرو به «سردم زورخانه» می رود 
درمیان زورخانه گودالی هشت پهلو و گاهی شش پهلو به درازی ۵ یا ۴ متر و پهنای ۴ متر و ژرفای ۳ چارك تا یك متر كنده شده كه «گود» نامیده می شود. در كف گود چند لایه بوته و خاشاك گذاشته و روی آن بوته و خاشاك خاك رس ریخته و هموار كرده اند.

بوته و خاشاك را برای نرمی كف گود می ریزند و هر روز روی این كف را پیش از آن كه ورزش آغاز شود با آب «گل نم» می زنند تا از آن گرد برنخیزد.
سراسر دیواره گود ساروج اندود شده است و لبه آن به جای هزاره آجری با چوب پوشانده شده است تا اگر ورزشكاران هنگام ورزش به لب گود بخورند تنشان زخمی نشود. در بالا و دور گود غرفه‌هایی ساخته شده كه جای نشستن تماشاچیان و گذاشتن جامه ورزشكاران و لنگ بستن تنكه پوشیدن آنان است . یكی دو غرفه از این غرفه‌ها نیز جایگاه افزارهای ورزشی است.

سَر دم
سر دم زورخانه در یكی از غرفه های چسبیده به راهروی زورخانه درست شده است و آن صفه ای است نیم گرد كه كف اش از كف زورخانه یك متر تا یك و نیم متر بلندتر است. در جلوی «سر دم» چوب بستی است كه به آن زنگ و پوست پلنگ و زره و سپر و پر قو آویخته است. بر روی سكو زیر چوب بست اجاقی كنده شده كه در آن آتش میریزند و هرگاه اجاق نداشته باشند منقلی زیر چوب بست می گذارند و مرشد تنبك خود را با آتش اجاق یا منقل گرم می كند تا صدای آن رساتر درآید.
 

تفاوت های ورزش زورخانه ای

ورزش زورخانه ای امروزی با ورزش چند سال اخیر تفاوت بسیاری از نظر ظاهری و نوع ورزش کرده است. امروزه استفاده از لنگ در ورزش باستانی از طرف فدراسیون این ورزش ممنوع شده اما در شهرهایی مانند کرمانشاه و اراک هم هنوز مانند گذشته از لنگ استفاده می شود. امروزه مسابقه های ورزش باستانی به صورت تیمی در یکی از شهرهای ایرانی صورت می گیرد که در آن هر تیم شامل ۱۰ نفر است؛ یک نفر مرشد، ۸ ورزشکار و یک میاندار که ورزش را با پیچیدگی بسیار زیادی نسبت به ورزش ساده زورخانه انجام می دهند.
 

پهلوانان ی که صاحب بازوبند پهلوانی شده اند و اسم آنان در تاریخ ثبت شده است به ترتیب عبارتند از: 
۱-پهلوان مصطفی طوسی (۱۳۲۳، ۱۳۲۴ و ۱۳۲۵)

اولین بازوبند پهلوانی را پهلوان مصطفی طوسی پس از سه بار برتری در مسابقه های کشتی پهلوانی و به دست آوردن عنوان پهلوانی در سال های ۱۳۲۳، ۱۳۲۴ و ۱۳۲۵ برای همیشه به نام خود ثبت کرد. در سال ۱۳۲۴ رقابت نهایی کشتی پهلوانی بین پهلوان طوسی و پهلوان ابوالقاسم سخدری، دو روز به طول انجامید!

۲-پهلوان ضیاءالدین میرقوامی (۱۳۲۶)

در اردیبهشت ماه سال ۱۳۲۶ و در رقابت هایی که بدون حضور مصطفی طوسی، پهلوان نامداری پایتخت و دارنده بازوبند پهلوانی برگزار شد، ضیاءالدین میرقوامی توانست عنوان پهلوانی را آن خود کند.

۳-پهلوان ابوالقاسم سخدری (۱۳۷۲)

پهلوان نامدار خراسان در سال های ۱۳۲۳ و ۱۳۲۴ در رقابتی پرشور و نزدیک، قافیه را به پهلوان طوسی باخته بود اما بالاخره ابوالقاسم سخدری توانست عنوان پهلوانی ایران در سال ۱۳۲۷ را به نام خود ثبت کند و صاحب بازوبند پهلوانی شود

۴-عباس زندی (۱۳۲۸، ۱۳۳۲، ۱۳۳۳، ۱۳۳۴)

پهلوان عباس زندی، جوان ترین یل پایتخت است. او در سال ۱۳۲۸ و در سن ۱۸ سالگی صاحب بازوبند پهلوانی ایران شد. زندی در ۱۷ سالگی به عضویت تیم ملی کشتی آزاد ایران در آمد و در رقابت های جهانی ۱۹۵۴ به مدال طلا رسید. او در سال های ۱۳۳۲ تا ۱۳۳۴ سه بار دیگر پهلوان پایتخت لقب گرفت.

۵-پهلوان احمد وفادار (۱۳۲۹، ۱۳۳۰ و ۱۳۳۱)

چوخه کار، نامدار خراسان، سه سال متوالی پهلوان کشور لقب گرفت تا برای همیشه صاحب بازوبند پهلوانی شود. پهلوان احمد وفادار سال ها در سنگین وزن یکه تاز رقابت های کشتی آزاد قهرمانی کشور و در رقابت های مختلف جهان و المپیک عضو تیم ملی کشتی آزاد ایران بود.

۶-جهان پهلوان (۱۳۳۶، ۱۳۳۷، ۱۳۳۸)

«جهان پهلوان» لقب رستم افسانه ای در شاهنامه به راستی برازنده رستم دوران، غلامرضا تختی است. تختی سه سال متوالی صاحب بازوبند پهلوانی شد تا در کنار ۷ مدال طلا و نقره ای که در المپیک ها و مسابقه های جهانی کشتی گرفت، به اسطوره ای بی بدیل در ورزش ایران تبدیل شود.

۷-یعقوبعلی شورورزی (۱۳۴۰)

یلی دیگر از خطه پهلوان پرور خراسان توانست عنوان پهلوانی ایران را به نام خود ثبت کند. پهلوان یعقوبعلی شورورزی در سال ۱۳۴۰فاتح رقابت های کشتی پهلوانی شد. این رقابت ها در سال ۱۳۳۹ برگزار نشد!

۸-منصور مهدیزاده (۱۳۴۱ و ۱۳۴۴)

در مسابقه ای که قضاوت آن را پهلوان عباس زندی بر عهده داشت، منصور مهدیزاده توانست با غلبه بر عزیز کیانی صاحب بازوبند پهلوانی در سال ۱۳۴۱ شود. دارنده دو مدال طلای کشتی آزاد جهان، در سال ۱۳۴۴ نیز برای دومین بار بر قله کشتی پهلوانی ایران ایستاد.

۹-رضا سوخته سرایی (۱۳۵۴)

پهلوان مازندرانی کشتی ایران و دارنده دو مدال نقره کشتی آزاد جهان، ۴ آبان سال ۱۳۵۴، این لقب را گرفت. رضا سوخته سرایی در فینال بر علیرضا سلیمانی فائق آمد و صاحب بازوبند پهلوانی شد

۱۰-پهلوان باشی (۱۳۵۸، ۱۳۶۱، ۱۳۶۲، ۱۳۶۴، ۱۳۶۵ و ۱۳۶۹)

زنده یاد پهلوان علیرضا سلیمانی، با ۶ عنوان پهلوانی ایران، پرافتخارترین پهلوان این رقابت ها به حساب می آید؛ افتخاری که باعث شد سلیمانی به واسطه آن به داشتن لقب پهلوان باشی، مفتخر گردد.

۱۱-محمدحسن محبی (۱۳۶۳ و ۱۳۶۷)

عنوان پهلوانی پیش از این بیشتر به یلان پایتخت و خراسان تعلق یافته بود تا آنکه دلاوری از خطه پهلوان پرور کرمانشاه، خودنمایی کرد. محمدحسن محبی در سال های ۶۳ و ۶۷ مدعیان را کنار زد و صاحب بازوبند پهلوانی شد.

۱۲-محمدرضا توپچی (۱۳۶۶ و ۱۳۶۸)

محمدرضا توپچی بارها به دیدار نهایی رقابت های کشتی پهلوانی راه یافته و عنوان نایب پهلوانی را به دست آورده بود. توپچی بالاخره توانست در رقابت های کشتی پهلوانی سال های ۱۳۶۶ و ۱۳۶۸ با غلبه بر تمام مدعیان، پهلوان ایران لقب گیرد

۱۳-مجید انصاری (۱۳۷۰)

رغبت نداشتن کشتی گیران نامدار و ملی پوش برای حضور در رقابت های کشتی پهلوانی هرچند باعث نشد این رقابت ها به تعطیلی کشیده شود اما از شور و هیجان آن به شکل چشمگیری کاست. در سال ۱۳۷۰ مجید انصاری توانست عنوان پهلوانی ایران را به دست آورد.

۱۴-ایوب بنی نصرت (۱۳۷۱ و ۱۳۷۲)

این بار نوبت دلاوری از آذربایجان بود تا عنوان پهلوانی ایران را از آن خود کنند. ایوب بنی نصرت عضو محجوب تیم ملی کشتی آزاد توانست دو سال متوالی، بازوبند پهلوانی را به بازور ببندد.

۱۵-محمود میران (۱۳۷۳ تا ۱۳۷۶)

آشنایی محمود میران با کشتی با چوخه و فنون لنگ باعث شد تا ملی پوش جودوی کشورمان عملکرد درخشانی در رقابت های کشتی پهلوانی داشته باشد و چهار سال متوالی، عنوان پهلوان ایران را به دست آورد.

۱۶- حمید قشنگ (۱۳۷۷، ۱۳۷۸، ۱۳۸۱)

دلاوری یکی دیگر از خراسان پهلوان پرور در رقابت های کشتی پهلوانی درخشید. حمید قشنگ در اجرای فنون لنگ استاد بود و با قامت و دست و پاهای کشیده اش، یک دردسر واقعی برای دیگر مدعیان به حساب می آمد.

۱۷-محمود محمد (۱۳۷۹)

بازوان پرتوان و دلاوری مثال زدنی محمود محمدی باعث شد تا بازوبند پهلوانی سال ۱۳۷۹ بر بازوی او بسته شود. پهلوان محمود محمدی در رقابت های کشتی جوانان جهان نیز توانسته بود به مقام قهرمانی برسد.

۱۸-امین رشید لمیر (۱۳۸۰ و ۱۳۸۷)

باز داستان پهلوانی به خراسان رسید تا این بار امین رشید لمیر که دلاوری و پهلوانی را از دایی اش، پهلوان یعقوبعلی شورورزی به یادگار گرفته بود، پهلوان ایران لقب بگیرد.

۱۹-عبدالرضا کارگر (۱۳۸۲ و ۱۳۸۳)

یک لنگ کار قهار، بار دیگر توانست افتخار پهلوانی ایران را به نام خراسان ثبت کند، عبدالرضا کارگر که در رقابت های جوانان جهان صاحب مدال طلا شده بود، در کشتی پهلوانی توانایی هایش را به نمایش گذاشت و دو سال متوالی صاحب بازوبند شد.

۲۰-شاهرخ صداقتی زاده (۱۳۸۵)

تبحر شاهرخ صداقتی زاده در کشتی های محلی باعث شد تا این کشتی گیر نه چندان مطرح وزن ۹۶ کیلوگرم اهل مازندران در رقابت های کشتی پهلوانی بدرخشد و پهلوان سال ۱۳۸۵ ایران خوانده شود.

۲۱-فردین معصومی (۱۳۸۶)

«گیله مرد» کشتی ایران بارها در کشتی گیله مردی حریفان را شکست داده بود. ملی پوش کشتی آزاد ایران در رقابت های کشتی پهلوانی سال ۱۳۸۶ همه حریفان را از پیش رو برداشت تا نام پهلوان ایران در این سال فردین معصومی ثبت شود. و در آخر هم نام های آرش مردانی و پرویز هادی وجود دارد که در این اواخر موفق به کسب بازوبند پهلوانی ایران شدند.

اگر چه شاید امروز ورزش باستانی دارای رونق کم‌تری باشد اما هنوز هم برای کسانی که در گودهای زورخانه پیر شده‌اند خاطره‌انگیز است.
و در آخر ای کاش روح پهلوانی در شخصیت همه ورزشکاران و همه رشته های ورزشي این سرزمین به خصوص ورزشهایی به عنوان مثال مانند:کشتی ،جدو،کبدی که ریشه ی آنها ربطی به زورخانه ها دارد  و ..‌. وجود داشته باشد که این خصلت می تواند عاملی بر رشد آنها چه در زمینه ورزش چه در زمینه اخلاق و زندگی شخصی باشد،چونکه فلسفه ورزش چیزی بالاتر از برد و باخت می باشد،مخصوصا در بازی های المپیک که بنای آن  بیشتر ارتباط داشتن  بین ملت ها مدنظر بوده است نه فقط مسابقه  ،یا حق.
«پایگاه خبری گیتی‌آنلاین درباره صحت یا رد ادعاها قضاوتی ندارد و مسئولیتی نمی‌پذیرد»
نویسنده:صابر رفیعی
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: